Birštonas is bekend om zijn waterbronnen en sanatoria. Het dorp heeft een prachtige en rustige omgeving met veel water en bos. Het is gelegen aan het regionaal park 'bochten van Nemunas'.

Het district telt slechts 5261 inwoners (2008). De werkeloosheid was in 2006 laag met een percentage van ongeveer 2,4%. De industriële productie is beperkt, maar het dorp leeft voornamelijk van de waterbronnen en het toerisme.

Locatie
Birštonas is gelegen aan de prachtige rivier Nemunas met al zijn krommingen in het zuiden van Litouwen. Birštonas is het meest zuidelijke district in de provincie Kaunas. De afstand van Kaunas naar Birštonas bedraagt 41 kilometer en van Vilnius naar Birštonas is de afstand 92 kilometers

Algemeen
Birštonas is omgeven door de rivier Nemunas en het riviertje Druskupis. Er zijn mineraalbronnen en kuuroorden. Nadat bij Kaunas in 1959 de hydro-elektrische waterkrachtcentrale was geopend, steeg het water van de Nemunas. Er werd een dijk aangelegd om de stad te beschermen tegen overstroming.

In Birštonas staat de neogotische Sint Antoniuskerk van Padua. Deze katholieke kerk (Litouwse naam: Šv. Antano Paduviečio bažnyčia) is gebouwd in 1909. Naast de kerk vindt u het Sacraal (gewijd) kunst museum.

Het historisch museum van Birštonas is geopend in 1967. De collectie van dit museum bestaat uit archeologische en etnografische voorwerpen, huishoudelijke werktuigen, materiaal uit sanatoria en gedenkwaarde zaken van mensen die ooit gewerkt hebben in het herstellingsoord.

In 1998 is in het park van Birštonas het beeld van Vytautas de Grote onthuld. Dit monument is gemaakt door G. Jakubonis.

De belangrijkste aantrekkingskracht van Birštonas bestaat uit de waterbronnen, de sanatoria en de prachtige natuur.

Geschiedenis
Birštonas staat voor de eerste keer vermeld in 1382. Enkele jaren later wordt het houten kasteel van Birštonas beschreven in documenten die gemaakt zijn tussen 1384 en 1402 tijdens de tochten door de kruisvaarders die door Litouwen trokken. In 1414 bezocht de Vlaamse reiziger Gilibert de Lanua de regio en stoot op hetzelfde kasteel.

Een van de passies van Vytautas (machthebber van 1392 tot 1430) was de jacht. Dit gebeurde veelvuldig in de bossen omringt door de krommingen van de rivier Nemunas bij Trakai en Aukštadvaris. Daarom wordt het bos nog steeds Žvėrinčius genoemd. Deze naam is afgeleid van het woord 'beest', wat in het Litouws 'žvėris' is. Vytautas was een van de bewoners van het kasteel bij Birštonas, maar ook groothertog Kazimieras Jogailaitis heeft zich opgehouden in deze vesting. Hij was hier in de winter van 1473 om te ontsnappen aan de plaagepidemie.

De jachtplaats ging groeien en sinds 1518 wordt Birštonas als stad erkent. De eerste kerk kwam in 1549 en werd herbouwd in 1643. De stad werd herhaaldelijk verwoest tijdens de oorlogen tegen Rusland in de 17e eeuw. De eerste secondaire school van Birštonas is geopend in 1796.

In de 19e eeuw werd Birštonas bekend om zijn mineraal waterbronnen. Sinds 1846 worden er patiënten behandeld met mineraalwater uit Birštonas en omgeving. In 1855 werden de eerste genezingsfaciliteiten gebouwd en in 1856 kwam het eerste gastenverblijf. Vanaf dit moment tot de eerste wereldoorlog bezochten jaarlijks 2000 patiënten deze bronnen vanuit vele streken waaronder Sint Petersburg en Warschau.

In 1924 werden nieuwe gebouwen en watersystemen gebouwd door het rode kruis. Gebouwen voor behandelingen met modder werden gebouw in 1927 en vier jaar later kwamen er gebouwen voor waterprocedures.

In 1939 werd een monument geplaatst voor Doctor Jonas Basanavičius, gemaakt door A. Aleksandravičius. Jonas Basanavičius was grondlegger van de eerste ondergrondse krant "Aušra" (zonsopkomst) en de leider van de Litouwse nationale beweging, welke op 15 februari 1918 Litouwen onafhankelijkheid bracht.

Tijdens de tweede wereldoorlog had Birštonas veel te lijden. Het mooiste gebouw, het Kurhaus, werd verwoest, maar later weer herbouwd. Enkele schilderijen van de beroemde kunstschilder Kazys Šimonis (1887-1978) die in het gebouw hingen, gingen echter verloren. Naast schilderen hield Šimonis zich ook bezig met het illustreren van boeken.

Professor Balys Sruoga, een Litouwse schrijver, kwam in 1946 naar Birštonas om te herstellen na jarenlang opgesloten te hebben gezeten in het concentratiekamp Stutthof. Hij schreef hier zijn belangrijkste roman "Bos van de goden". Ook voor Sruoga is er een beeldhouwwerk geplaatst in Birštonas.

Sanatoria
In 1959 werd het sanatorium "Tulpė" geopend. Dit sanatorium heeft een lange traditie in het behandelen met kuurbaden. Sinds 1989 worden er zwellingen behandeld en vindt er revalidatie plaats van patiënten na hun operatie. Er is een afdeling voor patiënten met klachten aan hun zenuwsysteem. Tulpė is het eerste sanatorium in Birštonas, met genezing door traditionele methoden met meniraalwater en modderbaden. Mineraalwater wordt in Birštonas gebruikt om te drinken en om te baden.

Sanatorium "Versmė" is actief sinds 1975. Zij verschaffen herstel en sanatorium genezing diensten, door middel van traditionele methoden (mineraalbaden, modderbehandelingen) en daarnaast ook via gebalanceerde voeding en medicatie. In 2001 is er een heilzame zoutkamer geopend en ook en cosmetische kuurkamer met een turbosolarium. Versmė beschikt over een zwembad, sauna, zoutkamer, mineraalbaden, fitness, massage en vele soorten behandelingen.

Natuur
Het regionaal park 'bochten van Nemunas' (Nemuno kilpų regioninis parkas) is een plaats voor ontspanning en toerisme. Dit park is 79 kilometer lang. In het park bevinden zich 40 beschermde plantsoorten, 29 vissoorten en 5 soorten zoogdieren. Aan de linkeroever van de Nemunas in het Alksniakiemis bos, bevindt zich een pad met beelden ter herinnering aan de slachtoffers van het Stalinisme.

Toerisme
Birštonas biedt verschillende mogelijkheden om sportief te ontspannen. Er is gelegenheid om te vissen, varen, zwemmen (binnen en buiten), fietsen, langlaufen, hardlopen of oriëntatietochten. Binnen zwemmen is mogelijk is het zwembad van het sanatorium "Versmė". Birštonas beschikt over 3 aangelegde meertjes om in te kunnen zwemmen.

Vanaf het sportvliegveld van Pociūnai worden diverse vluchten georganiseerd: rondritten, zweefvliegen, deltavliegen, parachute springen, stuntvliegen en ballonvaart.