Gedimino prospektas (Gediminas avenue) is de belangrijkste commerciële en administratieve straat in Vilnius. Deze negentiende-eeuwse laan loopt vanaf de Žvėryno brug (nabij het parlementsgebouw) tot aan de het Kathedraalplein (Arkikatedra Aikštė). Halverwege de laan passeert u het Lukiškių plein. De ongeveer 2 kilometer lange laan verbindt de oude stad met het nieuwe gedeelte en dateert uit 1836.

Gedimino prospektas is de belangrijkste winkelstraat van Vilnius. U vindt er diverse interessante gebouwen, winkels, banken, gezellige cafés, hotels en restaurants. Ook de overheid is hier vertegenwoordigd met meerdere ministeriële gebouwen. In het gebouw van het centrale postkantoor (nr. 7) kunt u tevens terecht voor toegang tot het internet.

In 2003 is een eerste gedeelte van de straat gerenoveerd en autovrij gemaakt. Het autovrije gedeelte is een prachtige avenue geworden met uitzicht op de kathedraal van Vilnius. De opening vond plaats op 6 juli, gelijktijdig met de 750 jarige viering van de kroning van Koning Mindaugas.

Gedimino prospektas met uitzicht op de Kathedraal van Vilnius

Tegenwoordig is de brede laan genoemd naar de stichter van de stad, maar in het verleden heeft Gediminas prospektas vele namen gehad als gevolg van de vele politieke veranderingen: van Šv. Jurgio (Sint George) naar A. Mickiewicz, Gedimino, Stalino, Lenino en opnieuw Gedimino prospektas. Adam Mickiewicz (1798–1855) was een poëet, en Stalin en Lenin zijn bekende communistische leiders.

• De kunstacademie (nr. 3), met zijn Jugendstil (art nouveau) interieur, is gevestigd in een voormalige bank.
  
• De voormalige Economische bank (nr. 14) dateert uit 1938. Het rationalistische gebouw is ontworpen door Stanisław Galęzowski.
  
• Het gebouw (nr. 12) van ‘Vilniaus Bankas’ dateert uit 1937. Deze voormalige spaarbank is ontworpen door Zbigniew Puget en Juliusz Źórawski. Tijdens de Sovjetperiode werd het gebouw gebruikt door het Historisch Instituut van de Communistische Partij. Het interieur bevat een interessante wandschildering van Ludomir Ślendziński.
  
• Het restaurant Neringa (nr. 23) heeft kenmerken uit de jaren vijftig en was een ontmoetingsplaats van intellectuelen en artiesten in de Sovjettijd. Het modernistische gebouw stamt uit 1959 en is ontworpen door Algimantas en Vytautas Nasvytis.
  
• Een ander gebouw gemaakt door Algimantas en Vytautas Nasvytis is die van het nationaal Drama Theater, gebouwd in 1981. Boven de ingang bevindt zich een compositie van de beeldhouwer Stanislovas Kuzma.
  
• Aan het uiteinde van Gedimino prospektas, aan de kant van de Žvėryno brug, bevind zich de Nationale Martynas Mažvydas Bibliotheek. Het gebouw dateert uit 1963 en is een voorbeeld van Sovjetclassicisme.

Een van de grootste pleinen van Vilnius is gelegen aan de noordzijde van Gedimino prospektas: Lukiškių aikštė. Aan het einde van het Lukiškių plein ziet u de Sint Jakobus en Fillupus kerk uit 1624. Het plein is ontwikkeld in 1952, waarbij in het centrum een beeld van Lenin werd geplaatst. Het verwijderen van dit monument in 1991 werd een belangrijk symbolisch bewijs van de val van het communisme.

Monument bij parlementsgebouw

Aan het einde van Gedimino prospektas, aan de kant van de Žvėryno brug, staat het parlementsgebouw. Dit gebouw speelde een belangrijke rol bij het Litouwse verzet tegen de sovjetoverheersing op 13 januari 1991. Duizenden studenten en andere vrijheidstrijders kwamen op drie plaatsen bijeen om te vechten voor de onafhankelijkheid van Litouwen. De meeste mensen verzamelde zich bij het parlementsgebouw (Seimas), op het kathedraalplein en bij de televisietoren, waar dertien jonge mensen gedood werden door rijdende tanks. Bij het parlement kunt u het monument bekijken ter herdenking van de onafhankelijkheidsstrijd.