|
Panevėžys Litouwen
|
Met 119.000 inwoners is Panevėžys de vijfde stad van Litouwen.
96% van de inwoners zijn etnische Litouwers. Dit is het hoogste percentage van alle grote Litouwse steden.
Verder leven er voornamelijk Russen, Oekraïners, Polen, Witrussen en Joden.
Panevėžys is gelegen aan de rivier Nevėžis, centraal in het noorden
van Litouwen. De afstand tussen Panevėžys en Vilnius is 145 kilometer en de stad ligt
aan de weg tussen de hoofdsteden Vilnius en Riga.
Sinds 1993 bestaat er een stedenband tussen Panevėžys en het Nederlandse Goes.
|
Wapen van Panevėžys |
 |
De geschiedenis van Panevėžys
|
Panevėžys is ontstaan langs de rivier Upytė en bekend sinds de 13e eeuw.
In de tweede helft van de 15e eeuw maakte Panevėžys een flinke groei mee.
Het oudste schrift over Panevėžys dateert uit 1503, geschreven door groothertog Alexander
van Litouwen. Hierin stond dat de groothertog het land tussen de rivieren Lėvuo en Nevėžis
aan de plaatsvervanger van Ramygala zou schenken, op voorwaarde dat er een kerk zou worden gebouwd in
dit gebied. De kerk moest de strijd aangaan met de heidenen. Er werd een kleine houten kerk gebouwd langs
de rivier Nevėžis en rond de kerk ontstond oud Panevėžys.
Vanaf het einde van de 16e eeuw werd er ook op de linker oever van de rivier Nevėžis.
Men noemde dit gebied nieuw Panevėžys. De belangrijkste bestaansmiddelen waren landbouw,
maar ook tonnen maken, hoefsmeden en visserij.
|
|
In 1614 kreeg de stad zijn eerste brug. In 1727 kwamen er monniken naar Panevėžys,
waarna spoedig de eerste secondaire school werd gebouwd. Ook werd de Trinity kerk gebouwd. Oorspronkelijk
van hout, maar na een brand in 1790 werd de kerk in steen herbouwd en in 1803 heropend.
In de 19e eeuw ontwikkelde Panevėžys zich sterk door economische en politieke
stabiliteit. In 1897 leefde er 13.000 mensen in deze stad. De industriële revolutie had zijn uitwering op de
ontwikkeling van Panevėžys. Er werd meer geproduceerd en de handel nam toe. Er leefden niet
alleen veel Litouwers in de stad, maar ook Polen en Joden.
Na de eerste wereldoorlog kon Panevėžys zich verder ontwikkelen, maar de tweede wereldoorlog
verliep zeer negatief. Op 15 juni 1940 trokken de Russische soldaten de stad in. Op 25 juni 1941 werden drie
dokters en een verpleegster gemarteld en op brute wijze vermoord. Er velen ook politieke doden, met name
naast de suikerfabriek. Een groot deel van de bevolking werd verbannen of onderdrukt. Tijdens de Duitse
overheersing werden 8000 burgers vermoord, grotendeels Joden. |

Trinity kerk (Trejybes) |
|
Na de oorlog was de stad ontwricht. De Sovjetcommunisten kregen invloed op de stad.
Tussen de jaren 60 en 80 werden diverse grote industriële bedrijven gebouwd en nam het aantal inwoners
fors toe. Tussen 1959 en 1979 groeide dit aantal van 41.000 naar meer dan 100.000. Na de
onafhankelijkheid in 1990 begon de stad zich voornamelijk te richten op de Europese markt.
|

Cultuur in Panevėžys
|
In Panevėžys organiseren diverse kunstgaleries ongeveer 20 verschillende exposities per jaar.
Het museum van etnografie heeft hoge historische en culturele erfenissen bijeen gebracht.
Hier vinden veel muziek en literatuur avonden plaats, evenals lezingen en discussies over cultuur en
wetenschappelijk onderzoek.
|
|
Jaarlijks wordt het internationaal keramiek symposium gehouden. Hier is de grootste verzameling
van keramiek te zien in de Baltische Staten.
Iedere twee jaar wordt een internationaal poppentheater georganiseerd.
Het Juozas Miltinis Drama Theater is een bekend theater uit Panevėžys, waar theater
op een hoog niveau staat. Het theater werd gesticht door Juozas Miltinis (1907-1994) in
1940 en geopend in 1941. In de eerste jaren werd het theater gedomineerd de Sovjets.
Een van de bekende acteurs afkomstig van dit theater is Donatas Banionis. |
|
De economie van Panevėžys
|
Panevežys is een industriestad. Ongeveer 14.000 mensen werken in de industrie in ongeveer 100 bedrijven.
Zij dragen voor ruim 70% bij aan de omzet van de stad. De buitenlandse investeringen lagen in 2003 op ongeveer
105 miljoen euro. De belangrijkste industrieproducten zijn:
radio, televisie en communicatie (41%), voeding en drank (31%) en textiel (10%). De werkloosheidsgraad is 12%.
Panevėžys levert 5,6% bij aan de gehele Litouwse economie.
De belangrijkste bedrijven in Panezežys zijn:
- Ekranas (Beeldbuizen, elektronenkanonnen, tv), gevestigd in 1962 en vanaf 1994 geprivatiseerd.
Momenteel werken er ongeveer 4500 mensen.
|
- Danisco Suger (Suikerproducten)
- Panevežio Pienas (Melkproducten)
- Bierbrouwerij Kalnapilis
- Linas (producten van linnen)
- Sema (drank en parfumerie)
- Panevežio keliai (Wegenbouw)
- Lietkabelis (elektrische kabels)
|
|
Interessante plaatsen in Panevėžys
Christus de Koning Katedraal |
- Juozas Miltinis Drama Theater (Laisves plein 5)
- Menas theater (Vasario 16-osios straat 19)
- Poppen Wagon theater (Respublikos straat 30)
- Muziek theater (Nepriklausomybes plein 8)
- Museum van etnografie (Vasario 16-osios straat 23)
- Museum van oude beelden (Kranto straat 21)
- Sport Museum (Laisves plein 3)
- Christus de Koning Katedraal (Katedros plein 7)
- St. Petrus en Paulus kerk (Smelynes straat 10)
- St. Trinity kerk (Sodu straat 3)
- Kapel van de heilige Maria (Marijonij straat 24)
- Kunst galerie (Respublikos straat 3)
- Foto galerie (Vasario 16-osios straat 11)
- Krekenava Regionaal Park (Gireles)
|
|