Locatie
De provincie Utena ligt in het noordoosten van van Litouwen. In het zuiden grenst het aan de provincie Vilnius en het westen aan Panevėžys. Het noordoosten van Utena ligt tegen Letland aan en het oosten tegen Wit-Rusland. Het totale grondgebied is 720.126 Hectare.

Utena is een van de tien provincies van Litouwen. Het gebied is onderverdeeld in vijf districten: Anykščiai, Ignalina, Molėtai, Utena en Zarasai, maar ook de stad Visaginas behoort bestuurlijk gezien tot deze provincie. De provincie Utena is met 24,3 inwoners per kilometer het dunbevolktst van het land. De omgeving kenmerkt zich door vele meren, bossen en prachtige natuur. De provincie Utena telt 174.743 inwoners.

In de provincie Utena zijn maar liefst 1002 meren, met een oppervlakte van 53.500 Ha. Het diepste meer heet Tauragnas en heeft een diepte van 60,5 meter. Asveja, gelegen in het district Molėtai, is het langste meer met een lengte van 30 kilometer.

Naast de mooie natuur beschikt Utena over veel recreatieve gebieden en heeft het een goed ontwikkelde industrie. De industrie omvat de productie van levensmiddelen, drank, kleding en de verwerking van kwarts en hout. De meest bekende ondernemingen zijn “Utenos trikotažas” (kleding), “Utenos alus” (bier en drank), “Anykščių vynas” (wijn) en de kerncentrale bij Ignalina.

Kerncentrales van Ignalina
De stad Ignalina is bekend om zijn kerncentrales. Zij staan ongeveer 50 kilometer ten noorden van Ignalina, op een afstand van 4 kilometer van de Letse grens en 7 kilometer van de grens met Wit-Rusland. De kerncentrales zijn van hetzelfde type als de ontplofte centrale in het Oekraïense Tsjernobyl, maar wel een latere veiliger versie.

De centrales zijn erg krachtig. Zij bestaan uit twee reactoren met ieder een vermogen van 1500 MW. Uit veiligheidsoverwegen is het vermogen teruggeschroefd naar 1245 MW. De kerncentrale die in Nederland (Borssele) staat, heeft slechts een vermogen van 485 MW.

Nadat de bouw begonnen was in 1975, werden de centrales opgeleverd in 1984 en 1987. Na de ramp bij Tsjernobyl in 1986 werd de bouw van nog twee nieuwe reactoren afgeblazen. Bij de toetreding tot de Europese unie is afgesproken om de centrales uit veiligheidsoverwegingen te sluiten. Litouwen is 31 december 2004 begonnen met het langdurige proces van ontmanteling van de omstreden kerncentrale Ignalina.

volgens afspraak met de Europese Unie zal de laatste centrale gesloten worden in 2009. De EU zag de centrale Ignalina, die voor 80 procent van de Litouwse energievoorziening zorgt, als een groot veiligheidsrisico. De Litouwse overheid wil graag nieuwe centrales bouwen, maar dan van een veiliger type.

Visaginas
Visaginas is de jongste stad in Litouwen, gebouwd in 1975 samen met de kerncentrale Ignalina op zuidelijke oever van het Drūkšiai meer. Oorspronkelijk is de stad gebouwd voor de arbeiders van de nucleaire centrale. Het grootste gedeelte van hen is van Russische origine. In de stad staan twee Russisch-orthodoxe kerken en een katholieke kerk.

Aanvankelijk heette deze stad Sniečkus, genoemd naar de leider van de communistische partij in Litouwen: Antanas Sniečkus. In 1992 werd de naam van de stad omgedoopt in Visaginas. De stad is gebouwd aan de spoorlijn tussen Vilnius, Daugavpils in Letland en Sint Petersburg. De gemeente telt momenteel 28.576 inwoners en beschikt over een wandelweg naar het meer en het park. Interessant is het aquarium (Jaunystės g. 21). Drie kilometer ten oosten van Visaginas ligt het Drūkšiai meer. Dit is grootste meer in Litouwen met een oppervlakte van 4.480 ha.

Zarasai
De stad van Zarasai is gelegen in het noordoosten van Litouwen op meer dan 140 km van Vilnius en 180 kilometer van Kaunas. De stad ligt op ongeveer 3 kilometer van grens met Letland. Tot 1836 droeg de stad de naam Zarasai, waarna deze stad een Russische naam kreeg: Novoaleksandrovski. Na de onafhankelijkheid van Litouwen kreeg de stad in 1919 de naam Ežerėnai om uiteindelijk in 1929 weer Zarasai genoemd te worden. Zarazai heeft ongeveer 8000 inwoners.

De stad is omgeven voor verschillende meren en rivieren. Ten zuidwesten van de Zarasai ligt het meer Zarasas, in het zuidoosten ligt het Baltas meer en in het oosten het Griežtas meer. Ten noorden van Zarasai ligt het Zarasaitis meer.

Het district Zarasai heeft een populatie van 20.997. Nochtans, is het waardevolste aspect van district Zarasai zijn landschap. Indrukwekkende bossen bezetten meer dan 30 procent van het gebied. Ongeveer tweederde van de bossen bestaan uit naaldbomen. Er zijn twee regionale parken: Gražutės en Sartų. Het gebied telt ongeveer 300 meren, welke 10 procent van het grondgebied beslaan.

Het gebied trekt steeds meer toeristen aan, die genieten van de natuur. ’s Zomers kunnen ongeveer 2000 toeristen voorzien worden van een slaapplaats.

Indien u in de buurt bent van Zarasai is het zeker het overwegen waard om eens naar Daugavpils te gaan. Dit is een van de mooiste plaatsen van Letland op een afstand van ongeveer 30 kilometer van Zarasai. Daugavpils is een prachtige historische stad met een verleden voor 1275.

Stelmužė: eikenboom, kapel en slaventoren
Een groot gedeelte van de bossen is erg oud. Bij Stelmužė, een dorp in het district Zarasai, staat een bijzondere eikenboom die wordt verondersteld om 1500 jaar oud te zijn. Deze boom wordt “Stelmužės ąžuolas” genoemd en heeft een diameter van 3,5 meter en een hoogte van 23 meter. De boom is de bekendste boom in Litouwen.

In Stelmužė staat ook een oude houten kapel uit 1650, die gebouwd is zonder gebruik te maken van ijzer of spijkers. Het is het oudste houten godsdienstige gebouw in Litouwen.

Ook staat er een Slaventoren (Vergų bokštas) in Stelmužė. Dit is een rechthoekig en stenen gebouw uit de 18de eeuw, dat gebruikt werd voor het opsluiten van slaven.

Salakas
Salakas is een dorp in het district Zarasai. Het ligt aan het Luodis meer, 19 kilomter tenzuiden van de stad Zarazai. Het mooiste gebouw is de 79 meter hoge neogotische Onze-Lieve-Vrouwe kerk uit 1911.

Molėtai
Molėtai is een stad gelegen op ongeveer 60 kilometer ten noorden van de hoofdstad Vilnius met bijne 7.000 inwoners. Het district Molėtai telt 23539 inwoners en heeft net als alle andere districten in de provincie Utena een prachtige natuur. Ongeveer 25 procent van het gebied is bos, met er zijn ongeveer 227 meren. Vele van deze meren worden gebruikt voor waterrecreatie.

De naam Molėtai is afgeleid van het woord ‘molėtas’ dat ‘kleiachtig’ betekent. De stad is voor het eerst vernoemd in 1387. Twee keer raakte de stad zwaar beschadigd door branden in 1907 en de Tweede Wereldoorlog. Een rijtje met winkelpanden met rode bakstenen uit het einde van de negende eeuw vormt een interessant complex van handelsgebouwen. De neobarokke St. Petrus en Paulus kerk uit 1907 bezit twee schilderijen van de Heilige Maagd en kind.

Van ver af kunt u de torens zien van de sterrenwacht van Molėtai. Dit is sinds 1969 het astronomisch centrum van Litouwen op de Kaldinai heuvel, niet ver van Sunginčiai, 14 kilometer ten noordoosten van Molėtai.

Het gebied biedt volop mogelijkheden tot recreatie. Er zijn ruim 2000 slaapplaatsen verdeeld over pensions, hotels, campings etc.

Wilt u meer weten over Molėtai en zijn omgeving, dan kunt u naar het museum van het district Molėtai, Inturkės g. 4.

Anykščiai
De stad Anykščiai is gesticht bij de samenvloeiing van de rivier Anykšta en Šventoji en werd voor het eerst vermeld in geschriften in 1442. Archeologisch onderzoek heeft aangetoond dat in dit gebied al 9000 voor Christus mensen in het gebied geleefd hebben.

Anykščiai kreeg stadsrechten in 1516, maar raakte hierna in verval door verschillende grote branden en oorlogen. Het duurde tot 1898 totdat de stad herleefde, dankzij de aanleg van de spoorlijn tussen Panevėžys en Švenčionėliai.

De stad staat bekend als literair centrum. Vele bekende schrijvers waaronder Antanas Baranauskas, Antanas Vienuolis en Jonas Biliūnas komen uit deze streek of hebben er gewoond. Wilt u meer weten over deze schrijvers, dan kunt u terucht bij:
Antanas Baranauskas en Antanas Vienuolis museum, A. Vienuolio str. 4, Anykščiai
Jonas Biliūnas museum (in Niūronys)

In het regionale park van Anykščiai kunt u genieten van mooie uitzichten over de rivier Šventoji, zijriviertjes, geulen en bossen. In het park treft u ook de Puntukas rotssteen aan met afbeeldingen van de beroemde piloten Steponas Darius en Stasys Girėnas. Zij vlogen op 15 juli 1933 als eerste de Atlantische oceaan over vanuit New York. Deze trans-Atlantische vlucht duurde 37 uur en 11 minuten en had een lengte van 6.411 kilometer, totdat het vliegtuig kraste in een bos in Polen op een afstand van 650 kilometer voor Kaunas. De Puntukas rots is 5,7 meter hoog en 6,9 meter lang.

De neogotische kerk ven de apostel Matteüs Šv. apaštalo evangelisto Mato bažnyčia, Vilniaus g. 8 Deze kerk werd gebouwd tussen 1899 en 1909. Zijn hoge torens werden vernietigd tijdens de eerste wereldoorlog en in 1928 vervangen door kleinere. De huidige torens zijn 79 meter hoog. De altaren en spreekstoelen zijn verfraaid met houtsnijwerk.